بخش معدن که همیشه بهعنوان موتور اصلی اقتصاد خراسان رضوی شناخته میشود، به گفته فعالان معدنی در حال حاضر در چرخه تصمیمهایی قرار گرفته که زمان مناسبی برای اجرای آنها نبوده است.
در توضیح این مشکلات، رئیس خانه معدن خراسان رضوی ضمن گفتوگو با خبرنگار ما اظهار کرد: معضل اصلی حال حاضر معادن استان، در واقع مواد ناریه است. حدود ۱۴ تا ۱۵ معدن در استان از این مواد استفاده میکنند؛ اما این مواد به صورت قطرهچکانی به آنها داده میشود و در حدی نیست که نیازشان را برطرف کند. تعداد کمی از معادن هم ذخیره خوبی داشتند؛ اما متأسفانه آن ذخایر هم تمام شده و مدتی است این موضوع مطرح شده و باید توسط دولت تأمین شود؛ چون مواد ناریه در اختیار بخش خصوصی نیست که بتواند آن را تأمین کند و دولت باید هماهنگی لازم را انجام دهد.
غلامرضا نازپرور ادامه داد: مشکل بعدی و جدی معادن، سوخت است که قیمت آن را یکباره ۲۱ برابر و قیمت سوخت ژنراتورها را بیش از ۹۰ برابر کردند که شوک بسیار بدی به حوزه معدن وارد کرده است. براساس برنامه ششم توسعه قرار به افزایش قیمت سوخت بود. هر سال میتوانستند ۲۰ یا ۳۰درصد قیمت را افزایش دهند تا چنین شوکی یکباره در شرایط جنگی به حوزه معدن وارد نشود. در کنار اینها قطعی برق هم فشار زیادی به واحدهای فراوری وارد کرده و این واحدها دو روز در هفته برق ندارند. سوخت هم آنطور که باید به معادن نمیرسد و اگر هم برسد، با قیمت بسیار بالا عرضه میشود. همه این عوامل در کنار هم موجب شدهاند تولید با مشکل جدی روبهرو شود و کار کردن در این شرایط بسیار سخت باشد.
وی در پاسخ به پرسشی درباره تعداد معادن فعال در خراسان رضوی توضیح داد: آماری که داریم، نشان میدهد حدود ۶۲۰ معدن فعال هستند؛ اما بیشک همه آنها با تمام ظرفیت کار نمیکنند، حتی ممکن است برخی معادن بزرگ مانند سنگان در حال حاضر با ۳۰درصد ظرفیت فعالیت کنند و معادن دیگر هم در بهترین حالت حداکثر با ۵۰درصد ظرفیت فعال باشند. بخشی از این وضعیت به خاطر مواد ناریه است؛ اما بیشتر به سوخت، برق و سایر مشکلات برمیگردد. از سوی دیگر با وجود همه این قطعیها و تعطیلیها، دولت توقع دارد همه تعهدات مالی از سوی معادن به طور کامل پرداخت شود؛ به طور مثال اگر یک معدن به دلیل مشکلات عنوان شده تعطیل باشد، مالیات و حق بیمه را باید همچنان بر اساس ۲۲ روز بپردازد و همزمان حقوق کارگران هم باید کامل پرداخت شود. در عمل همه فشارها بر دوش تولیدکننده است و ما کمک واقعی از دولت ندیدهایم. اگر دولت واقعاً میخواهد کمک کند، باید در این شرایط جنگی مالیات و حق بیمه تأمین اجتماعی را بر اساس میزان کارکرد واقعی دریافت کند؛ اما این طور نیست و ما در عمل چنین حمایتی ندیدیم.
تلاش برای حفظ تولید و اشتغال در معادن خراسان رضوی
رئیس خانه معدن خراسان رضوی درباره فعالیتهای خانه معدن و کمیسیون معدن برای پیگیری این موضوعات بیان کرد: ما همیشه پیگیر این مشکلات بودهایم؛ اما شرایط خاص فعلی موجب شده همه چیز با کندی پیش برود. تنها کار خوبی که در این چند سال با همکاری دیگر کمیسیونها، فعالان معدنی و خانههای معدن انجام شد، این بود که توانستیم جرایم حقوق دولتی را از طریق دیوان عدالت اداری ابطال کنیم. براساس ماده ۱۱۸ آییننامه اجرایی قانون معادن، پیش از این اگر کسی حقوق دولتی را با چک پرداخت میکرد و چند روز تأخیر داشت، دو برابر سود بانکی جریمه میشد؛ یعنی اگر بانک ۲۴درصد سود میگرفت، از بهرهبردار ۴۸درصد جریمه دریافت میکردند. خوشبختانه این موضوع ابطال شد و امروز هم اعلام کردند جرایم سال ۱۴۰۴ کلاً حذف و در کاداستر هم اصلاح شده که یک اقدام مثبت بود و امیدواریم بتوانیم با همین یک مورد در این شرایط، فقط تولید را سر پا نگه داریم.
نازپرور اظهار کرد: در حال حاضر معادن در حال تابآوری هستند و بیشتر در تلاشاند که خود و نیروهایشان را حفظ کنند تا چرخ تولید بچرخد وگرنه با این اوضاع واقعاً کار بسیار سخت شده است. با بسته شدن بنادر جنوبی، صادرات هم به صفر رسیده و در کنار این موضوعات، دولت تعهد ارزی ایجاد کرده و همان معدود کسانی را هم که درگیر صادرات هستند، با بستن کارتها یا حسابها تحت فشار قرار میدهد. متأسفانه آن همدلی که باید میان دولت و بخش تولید باشد، وجود ندارد.
وی در ادامه با انتقاد از وضعیت موجود گفت: در کشور این همه دبیرخانه گفتوگوی دولت با بخش خصوصی، ستاد تسهیل و کارگروههای بسیاری وجود دارد؛ اما باز هم مشکلات حل نمیشود. اگر یک مشکل را هم حل کنیم، سال بعد میبینیم دو مشکل جدید اضافه شده است. قوانینی که برای شرایط عادی نوشته شدهاند، نباید عیناً به شرایط جنگی تعمیم داده شوند. اگر قانون مربوط به زمان صلح است، چرا باید آن را در شرایط جنگی اجرا کرده و همه را دچار دردسر کنند. قانون، قانون زمان عادی است نه زمان بحران. در شرایط بحرانی باید اختیارات ویژه و تفویض اختیارات وجود داشته باشد نه اینکه با همان سازوکار معمول بحران را تشدید کنیم.
ضرورت عملیاتی شدن تسهیلات واردات ماشینآلات معدنی
رئیس خانه معدن خراسان رضوی در پاسخ به پرسشی درباره تأمین برق معادن توضیح داد: ژنراتور معادن نباید با ژنراتور صنعتی یکی در نظر گرفته شود. ژنراتوری که در معدن استفاده میشود، جزو ابزار تولید است نه وسیله تولید برق. بسیاری از معادن اصلاً برق ندارند و بیشترشان به ژنراتور وابستهاند. بنابراین نباید ژنراتور معدن را معادل ژنراتور صنعتی دانست. ژنراتور معدن باید با قیمت ۲۱ یا ۲۲ برابر محاسبه شود نه ۹۰ برابر و این تفاوت باید به رسمیت شناخته شود که در حال حاضر اینگونه نیست.
نازپرور در پایان درباره تأمین ماشینآلات معدنی و پیگیریهای انجام شده در این زمینه تشریح کرد: در ستاد تسهیل کشور یک پیشنویس هست و ما آن را به خانه ایران هم منتقل کردهایم. اقدامهای خوبی صورت گرفته و قرار است برخی تسهیلات را در زمینه کاهش عوارض و بهبود شرایط ورود ماشینآلات در نظر بگیرند؛ اما مهم این است که این موارد عملی شود. عملی شدن آن خیلی مهمتر از صرفاً تصویب آن است.
نظر شما